Bilgisayar Mühendisliği
Lisans TYYÇ: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey EQF-LLL: 6. Düzey

Course General Introduction Information

Ders Kodu: BYM464
Course Name: Paralel Programlama
Ders Yarıyılı: Güz
Ders Kredileri:
AKTS
6
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu:
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: Hayır
Dersin Türü: Bölüm Seçmeli
Dersin Seviyesi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Veriliş Şekli: E-Öğrenme
Dersin Koordinatörü: Dr.Öğr.Üyesi MUSTAFA KEMAL PEKTÜRK
Dersi Veren(ler): Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Kemal PEKTÜRK
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Bu dersin amacı, yüksek performanslı hesaplama problemlerini çözmek için paralel programlama ilkelerini öğretmek; öğrencilerin modern paralel programlama araçlarını (MPI, OpenMP, POSIX Threads vb.) kullanarak gerçek dünyadan örnekleri paralel biçimde uygulayabilmelerini sağlamaktır. Ders sonunda öğrenciler, paralel programların tasarımı, kodlanması, hata ayıklanması ve performans analizi konularında yetkinlik kazanırlar.
Dersin İçeriği: Paralel hesaplamanın temel kavramları, paralel algoritmaların tasarımı ve analizi, iş parçacıkları ve işlemler, paylaşımlı ve dağıtık bellek modelleri, paralel programlama kütüphaneleri (MPI, OpenMP, CUDA), hibrit mimariler, performans ölçümü ve ölçeklenebilirlik analizi.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
1) Paralel bilgi işlemenin temel kavramlarını, ilkelerini ve terminolojisini bilir.
2) Paralel bilgisayar mimarilerini (paylaşımlı, dağıtık ve hibrit sistemler) tanımlar.
3) MPI kullanarak dağıtık bellekli sistemlerde temel paralel programlar geliştirir.
4) OpenMP kullanarak paylaşımlı bellekli sistemlerde paralel uygulamalar tasarlar ve uygular.
5) Paralel algoritmaların tasarımı, çözüm stratejileri ve analiz ilkelerini kavrar.

Ders Akış Planı

Hafta Konu Ön Hazırlık
1) Paralel Programlamaya Giriş
2) Paralel Mimariler ve Temel Kavramlar
3) Koordinasyon, Bellek Türleri ve Performans
4) Paralel Program Tasarımı ve MPI’a Giriş
5) MPI ile Dağıtık Bellek Programlama
6) OpenMP’ye Giriş
7) OpenMP ile Paylaşımlı Bellek Programlama
8) POSIX Thread Programlama
9) Python ile Paralel Programlama
10) GPU Programlamaya Giriş (CUDA)
11) Hibrit Sistemler (MPI + OpenMP / CUDA)
12) Vaka Çalışması
13) Proje Sunumları 1
14) Proje Sunumları 2

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar: An Introduction to Parallel Programming 1st Edition by Peter Pacheco

Diğer Kaynaklar: Introduction to Parallel Computing 1st Edition by W. P. Petersen, P. Arbenz,
Paralel Programlama, Bashar Alhaj Ahmad,
https://hpc.llnl.gov/documentation/tutorials

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Orta 3 En Yüksek
       
Dersin Program Kazanımlarına Etkisi Katkı Payı
1) Matematik, fen bilimleri ve ilgili mühendislik disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi.
2) Karmaşık mühendislik problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
3) Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
4) Mühendislik uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
5) Karmaşık mühendislik problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
6) Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi.
7) Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi.
8) Mühendislik uygulamalarının küresel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik gibi öncelikli konular üzerindeki etkileri ile çağın sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık
9) Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk bilinci; mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
10) Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
11) İstenilen gereksinimleri karşılayacak sistemleri tasarlayabilme
12) Temel bilimleri Bilgisayar Mühendisliği alanında kullanabilme.
13) Tasarımları, deneysel yöntemler ile destekleyerek uygulayabilme
14) Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Bireysel çalışma ve ödevi
Ders
Grup çalışması ve ödevi
Okuma
Ödev
Problem Çözme
Proje Hazırlama
Rapor Yazma
Örnek olay çalışması

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev
Uygulama
Bireysel Proje
Grup Projesi
Raporlama

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Devam 14 % 10
Ödev 4 % 20
Projeler 1 % 20
Ara Sınavlar 1 % 10
Final 1 % 40
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 60
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 40
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı Süre (Saat) İş Yükü
Ders Saati 14 3 42
Proje 1 60 60
Ödevler 4 10 40
Ara Sınavlar 1 10 10
Final 1 15 15
Toplam İş Yükü 167